Jak rozmawiać z osobą z depresją

Tego nigdy nie mów – czyli jak rozmawiać z osobą z depresją

lek. med. Małgorzata Supińska
psychiatra Centrum Medycznego Damiana

Problemy natury psychicznej dotyczą nawet 8 milionów dorosłych Polaków. Jednym z nich jest depresja – podstępna choroba, o której na szczęście mówimy coraz więcej. Mimo że temat depresji staje się coraz bardziej powszechny, to wciąż wielu z nas nie wie jak się z nią obchodzić. Z perspektywy osoby dotkniętej tym problemem najlepiej jest zgłosić się do psychologa, psychoterapeuty lub psychiatry. A co powinni zrobić bliscy takiej osoby? Tego typu pytania pojawiają się często po stronie rodziny, znajomych – to właśnie najbliższe otoczenie ma znaczący wpływ na samopoczucie chorego. Jak możemy pomóc? Co powiedzieć, a czego kategorycznie nie?

Jak rozmawiać z osobą z depresją

Jak rozpoznać depresję?

Depresja dotyka coraz większej części naszego społeczeństwa. Łatwo ją pomylić ze smutkiem, zniechęceniem czy spadkiem nastroju. Jednak, jeśli przez dłuższy czas obserwujemy, że komuś z naszych bliskich brakuje energii, optymizmu i chęci do działania – może się okazać, że to coś więcej niż jesienna chandra. Oczywiście nie wszystkie symptomy depresji, jako zewnętrzni obserwatorzy będziemy mogli wychwycić. Osoba dotknięta depresją zazwyczaj cierpi „w środku”, co odczuwa jako zaburzenia snu, koncentracji, rozdrażnienie i ogólny spadek formy psycho-fizycznej. Bywa, że pierwszymi symptomami są bóle głowy, brzucha czy występowanie lęków.

Depresja jest zaburzeniem psychicznym, którego obraz może być nieco inny u różnych osób. Czasem jest to chroniczne zmęczenie, permanentny pesymizm, niskie poczucie własnej wartości, spadek libido, problemy ze snem i apetytem, zaburzenia koncentracji uwagi, ale również dolegliwości somatyczne, np. bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, bóle mięśni. Oczywiście, jeżeli pojawi się zmęczenie lub częste bóle głowy nie oznacza to, że na pewno mamy depresję. W pierwszej kolejności należy wykluczyć somatyczne przyczyny takiego stanu rzeczy.

Co więc możemy zrobić? Przede wszystkim powinniśmy być czujni i jeśli coś nietypowego w zachowaniu członka naszej rodziny czy przyjaciela zwróci naszą uwagę, nie bagatelizujmy tego. A co w sytuacji, gdy już wiemy, że ktoś obok nas cierpi na depresję?

Depresja u bliskiej osoby - jak pomóc?

Poczucie bycia zrozumianym, akceptowanym jest ważnym czynnikiem stanowiącym nasze dobre samopoczucie – tym bardziej w przypadku osoby dotkniętej depresją. Jeśli chcemy pomóc, zacznijmy od rozmowy. Przede wszystkim wysłuchajmy, co bliska nam osoba ma do powiedzenia, nie przerywajmy, nie mówmy, że to chwilowe, nie zmieniajmy tematu. Niech nasz rozmówca poczuje, że naprawdę chcemy go zrozumieć, poświęcić mu swój czas. Pamiętajmy, że mówienie o tak negatywnych odczuciach jest trudne. Nie każdy od razu się otworzy. Na początku możemy spotkać się z niechęcią. Na tym etapie sformułowania typu „jak mogę ci pomóc?” i zwykłe przebywanie w otoczeniu osoby cierpiącej daje wiele. Musimy też uzbroić się w cierpliwość – taka rozmowa może okazać się nieprzyjemna i obciążająca także dla nas.

Czego nie mówić bliskiemu z depresją?

Najczęściej widząc bliską nam osobę w gorszym nastroju mamy tendencję do używania zwrotów typu: „weź się w garść”, „inni mają większe problemy”, „nie wiem czym ty się tak przejmujesz?”. Niestety zastosowanie tego typu sformułowań może przynieść odwrotny skutek od zamierzonego. Takie hasła mogą wręcz nasilić objawy, dać większe poczucie braku akceptacji, a co za tym idzie postęp wycofania się z życia społecznego.

Jeszcze inną sytuację mamy kiedy na informację o depresji kogoś bliskiego reagujemy słowami: „będzie dobrze”, „nie martw się”. Z naszej perspektywy może się wydawać, że okazujemy tej osobie zrozumienie, ale w jej oczach wcale tak to nie wygląda. Z reguły wydaje im się, że są osamotnione ze swoim problemem i nikt z zewnątrz nie wie, co tak naprawdę czują. Dlatego zapewnianie, że wszystko na pewno się ułoży może wywołać w naszym rozmówcy poczucie kompletnego braku zrozumienia.

Znalezienie źródła depresji – pierwszy krok do wyleczenia

Oczywiście najczęściej dopiero pomoc psychologa lub psychoterapeuty pozwoli osobie cierpiącej na depresję uporać się z tym problemem. Niezmiernie istotne jest ustalenie przyczyny wystąpienia zaburzeń. Depresja może być bowiem spowodowana wieloma czynnikami, do których zaliczamy:

  • czynniki biologiczne (np. uwarunkowania genetyczne, zmiany neurohormonalne, stan zdrowia somatycznego);
  • czynniki psychologiczne (np. stresujące wydarzenia życiowe i sposoby radzenia sobie z nimi, sposób myślenia);
  • czynniki społeczne i kulturowe (np. sieć wsparcia społecznego, samotność, sytuacja materialna czy zawodowa).

Warto zdawać sobie sprawę, że depresja może przerodzić się w chorobę przewlekłą, nawracającą, a nawet mieć tak poważne konsekwencje jak śmierć. Dlatego tak ważne jest szybkie działanie, gdy tylko zauważymy pierwsze niepokojące objawy. Pomoc terapeuty to jeden z elementów składowych terapii. Równie ważne jak specjalistyczna pomoc jest wsparcie rodziny i przyjaciół, którzy ułatwią walkę z chorobą.

Pamiętajmy, że wsparcie bliskich jest jednym z pierwszych i kluczowych czynników w procesie powrotu do formy. Depresja to nie wyrok, więc może być całkowicie wyleczona, dzięki  leczeniu farmakologicznemu i terapii z psychologiem czy psychoterapeutą.

Potrzebujesz pomocy?

lek. med. Małgorzata Supińska
psychiatra Centrum Medycznego Damiana

Nasze poradnie

Centrum Zdrowia Psychicznego

ul. Nowolipie 18
01-005 Warszawa

Pon-Pt: 8.00 – 20.00
Sob: nieczynne

Centrum Zdrowia Psychicznego
Centrum Zdrowia Psychicznego

ul. Racławicka 27
02-601 Warszawa

Pon-Pt: 9.00 – 20.00
Sob: 9.00 – 14.00

Centrum Zdrowia Psychicznego
Al. Zjednoczenia 36

Aleja Zjednoczenia 36
01-830 Warszawa
(przy stacji metra Stare Bielany)

Pon-Pt: 8.00 – 21.00
Sob: 8.00 – 14.00

Al. Zjednoczenia 36
Przy Bażantarni 8b

Przy Bażantarni 8b
02-793 Warszawa

Pon-Pt: 8.00 – 20.00
Sob: 8.00 – 14.00

Przy Bażantarni 8b

Masz pytanie? Skontaktuj się z nami.

Potrzebujesz pomocy, dodatkowych informacji? Napisz do nas! Odpowiemy w możliwie najkrótszym czasie.
Uwaga! Formularz kontaktowy nie służy do udzielania porad medycznych.

  • Wypełniając formularz zgadzam się na przetwarzanie podanych danych osobowych przez Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o. ul. Wałbrzyska 46, 02-739 Warszawa w celu kontaktu w związku ze zgłoszonym pytaniem oraz przyjmuję do wiadomości, że Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o. jest Administratorem Danych Osobowych.
  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie podanych przeze mnie danych osobowych przez Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o., ul. Wałbrzyska 46, 02-739 Warszawa w celu marketingu produktów i usług własnych w tym poprzez profilowanie/przesyłanie materiałów marketingowych.
  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o., ul. Wałbrzyska 46, 02-739 Warszawa oraz podmiotów Medicover Polska, informacji handlowo-marketingowych z użyciem telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i tzw. automatycznych systemów wywołujących w formie połączenia głosowego (rozmowa telefoniczna, komunikaty głosowe IVR)
  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o., ul. Wałbrzyska 46, 02-739 Warszawa oraz podmiotów Medicover Polska, informacji handlowo-marketingowych z użyciem telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i tzw. automatycznych systemów wywołujących w formie wiadomości elektronicznych (e-mail, SMS/MMS, serwisy internetowe, w tym portale społecznościowe, powiadomienia push)
  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie podanych przeze mnie danych osobowych przez Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o. ul. Wałbrzyska 46, 02-739 Warszawa w celu marketingu produktów i usług podmiotów Medicover Polska, w tym poprzez profilowanie/przesyłanie materiałów marketingowych.
Informacje podstawowe dotyczące przetwarzania danych osobowych w celach marketingowych
  • Administrator danych Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o., Wałbrzyska 46, 00-739 Warszawa
  • Cele przetwarzania
    • marketing własnych produktów i usług [w tym profilowanie]
    • marketing produktów  usług Medicover Polska [w tym profilowanie]
  • Podstawy prawne przetwarzania Twoja zgoda
  • Prawa związane z przetwarzaniem danych
    • prawo do wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych
    • prawo dostępu do danych osobowych
    • inne prawa, o których mowa w szczegółowej informacji o przetwarzaniu danych
  • Odbiorcy danych Podmioty przetwarzające dane osobowe w imieniu Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o.

Szczegółowe informacje o przetwarzaniu